Satış ve dönüşüm

Online Satışta Ürün Fiyatı Nasıl Belirlenir? Yöntemler ve Formüller

Directchi ekibi Yayın 9 dk okuma

Pek çok online satıcı fiyatını kabaca bir hesapla belirler: malzemeleri toplar, üzerine bir yüzde koyar ve benzer birkaç hesabın ne istediğine göz atar. Bu bir süre işe yarar, ama çoğu zaman satışların iyi gittiği hâlde banka hesabının boş olduğu bir gün gelir, çünkü ambalaj, kusurlu ürünler, fotoğraf çekimi ve reklam gibi maliyetler hiçbir zaman fiyatın içinde olmamıştır.

Ürün fiyatı nasıl belirlenir sorusu hem bir hesap hem de bir pazarlama kararıdır. Bu rehberde, el yapımı deri çanta üreten küçük bir atölye örneği üzerinden önce tüm gizli giderler dahil gerçek birim maliyeti hesaplayacağız, sonra üç ana fiyatlandırma yöntemini (maliyet bazlı, rakip bazlı ve değer bazlı) karşılaştıracağız, psikolojik fiyatlandırmayı ve indirimlerin kârı nasıl erittiğini ele alacağız ve son olarak fiyatları ne zaman ve nasıl değiştirmeniz gerektiğini anlatacağız. Bu yazıdaki tüm rakamlar varsayımsaldır ve yalnızca yöntemi göstermek için verilmiştir.

Herhangi bir formülden önce bilmeniz gereken üç rakam

Üç temel kavram olmadan fiyatlandırma tahmin yürütmeye dönüşür:

  • Birim maliyet: bir birimi üretmek, hazırlamak ve teslim etmek için harcadığınız tüm para (hammaddeden sabit aylık giderlerinizin o birime düşen payına kadar).
  • Kâr marjı: maliyetinizi çıkardıktan sonra satış fiyatından elinizde kalan pay. Bir çantayı 3.000 TL’ye satıyorsanız ve size 2.100 TL’ye mal olduysa, kâr marjınız %30’dur.
  • Kâr oranı (markup): maliyetinizin üzerine eklediğiniz yüzde. Aynı örnekte 2.100 TL maliyet üzerinden 900 TL kâr, yaklaşık %43’lük bir kâr oranıdır.

Marj ile kâr oranı arasındaki fark küçük görünür ama etkisi büyüktür. “%30 kazanmak” isteyip maliyetinin üzerine sadece %30 ekleyen satıcı aslında yaklaşık %23’lük bir marjla kalır. Hedef marja ulaşmak için doğru formül şudur:

Satış fiyatı = birim maliyet ÷ (1 eksi hedef kâr marjı)

Birim maliyetiniz 2.100 TL ve hedef marjınız %30 ise satış fiyatınız 2.100 ÷ 0,7, yani 3.000 TL’dir.

Gerçek birim maliyetiniz: genellikle atlanan giderler

Diyelim ki el yapımı deri çanta üreten küçük bir atölye Instagram’dan ve bir online mağazadan satış yapıyor. Atölye sahibi orta boy bir çapraz çanta için yalnızca deriyi ve metal aksesuarları sayıyor ve fiyatı buna göre belirliyor. Aşağıdaki liste bu tür hesapların genellikle atladığı maliyetleri gösteriyor.

Değişken giderler (çanta başına)

Bu giderler ürettiğiniz her birimle tekrarlanır:

  1. Ana malzeme: kesim firesi dahil deri. Bir derinin yalnızca bir kısmı kullanılabiliyorsa, derinin tamamının maliyetini parçaların alanına değil, ondan gerçekte çıkan çanta sayısına bölün.
  2. Yardımcı malzemeler: iplik, astar, metal aksesuar, fermuar, yapıştırıcı, kenar boyası ve marka etiketi.
  3. İşçilik: kesim, dikiş ve son işlemlere harcanan süre. Her şeyi kendiniz yapsanız bile emeğiniz için bir saat ücreti belirleyin. Aksi hâlde görünen kârınız aslında ödenmemiş maaşınızdır.
  4. Ambalaj: toz torbası, kutu, pelur kâğıdı, teşekkür kartı ve basılı fatura. Seçim yapmak için güvenli ve uygun maliyetli sipariş paketleme rehberine bakın.
  5. Kusur ve iade payı: dikişi açılan bir çanta ya da ürünü geri gönderen bir müşteri para demektir. Birim başına bir tampon tutar ayırın.
  6. Kargo payı: kargo ücretinin tamamını müşteriye yansıtıyorsanız bu satır sıfırdır. Ama bir kısmını ya da tamamını siz karşılıyorsanız maliyetinize dahildir.

Sabit giderler (aylık, satış adedine bölünmüş)

Bunları ister bir çanta satın ister elli, ödersiniz: kiranın ya da atölye giderlerinin payı, aletlerin ve dikiş makinenizin yıpranması, internet ve telefon, yazılım ve online mağaza abonelikleri, fotoğraf ve içerik üretimi ve başka hesaplardaki ücretli tanıtımlar gibi reklam bütçeniz. Toplamı yılın en iyi ayına değil, her ay gerçekçi olarak beklediğiniz satış adedine bölün.

KDV ya da gelir vergisi gibi vergi yükümlülükleriniz, ödeme altyapısı ücretleriniz veya pazaryeri komisyonlarınız varsa her birine ayrı bir satır açın ve kesin rakamları resmî kaynaktan ya da mali müşavirinizden alın, çünkü bu kurallar değişebilir. İşletmenizin genel yapısını henüz kurmadıysanız online mağaza kurmanın eksiksiz rehberi daha bütünlüklü bir resim sunar.

Bir çapraz çanta için varsayımsal hesap

Aşağıdaki tablo tamamen varsayımsal bir hesaptır. Atölyenin bu modelden ayda yaklaşık 20 çanta sattığını ve aylık sabit giderlerinin 30.000 TL olduğunu varsaydık.

Gider kalemiHesap esası (varsayımsal)Çanta başına tutar (TL)
Fire dahil deriHer çantanın deriden payı2.700
Astar, iplik, aksesuar ve fermuarMalzeme listesi750
İşçilik6 saat × 600 TL3.600
Ambalaj ve teşekkür kartıKutu, toz torbası, baskı240
Kusur ve iade payıTampon tutar210
Toplam değişken maliyet7.500
Sabit giderlerin payı30.000 TL ÷ 20 çanta1.500
Çanta başına maliyet9.000

Şimdi iki fiyatlandırma yolunu karşılaştıralım:

  • %35 kâr oranı eklemek: 9.000 TL × 1,35 = 12.150 TL. Gerçek kâr marjınız yaklaşık %26.
  • Doğru formülle %35 marj: 9.000 TL ÷ 0,65 ≈ 13.846 TL. Bunu 13.800 TL’ye yuvarlayabilirsiniz.

Bu iki fiyat arasındaki fark her çantada yaklaşık 1.650 TL.

Başabaş noktası: giderleri karşılamak için kaç satış gerekir?

Aynı varsayımsal rakamlarla, 13.800 TL’lik her çanta 7.500 TL değişken maliyet düşüldükten sonra sabit giderleri ve kârı karşılamak için 6.300 TL bırakır. Yani:

Başabaş satış adedi = aylık sabit giderler ÷ (satış fiyatı eksi birim değişken maliyet)

30.000 TL ÷ 6.300 TL ≈ 4,8 eder, yani atölye ayın beşinci çantasından itibaren kâr etmeye başlar. Bu rakam size durgun aylarda ne kadar nefes alanınız olduğunu ve reklam bütçesini artırmanın mantıklı olup olmadığını söyler.

Üç ana fiyatlandırma yöntemi ve her birinin yeri

Birim maliyetiniz yalnızca taban fiyatınızı belirler. Son fiyatınızın bu tabanın ne kadar üstünde olacağı yönteminize bağlıdır.

YöntemAna soruEn uygun olduğu durumZayıf yanı
Maliyet bazlıHedef kârıma ulaşmak için en az ne istemeliyim?Her satıcı, taban fiyat olarakMüşterinin gördüğü değeri yok sayar
Rakip bazlıBenzer ürünler kaça satılıyor?Standart, kolay karşılaştırılan ürünlerSizi maliyetinizin altına çekebilir
Değer bazlıMüşteri bu ürün için ne ödemeye razı?El yapımı, kişiye özel ve markalı ürünlerKitlenizi iyi tanımayı ve güvenilir bir marka gerektirir

Körü körüne kopyalamadan rakip bazlı fiyatlandırma

Deri çantalar için Instagram’da ve online mağazalarda benzer birkaç satıcı bulmak zor değil. Ama fiyat karşılaştırması adil olmalı: derileri hakiki mi, suni mi? El dikişi mi, makine dikişi mi? Dikiş garantisi ya da tamir hizmeti veriyorlar mı? Kargo ayrıca mı ödeniyor, fiyata dahil mi?

Bu noktaları beş ila on rakip için bir tabloya yazın ve konumunuzu bilinçli olarak seçin. Bir rakibin fiyatı sizin maliyetinizin altındaysa, ya maliyetleri ve kalitesi farklıdır ya da zarar ediyordur. Her iki durumda da o fiyatla rekabet etmek doğru hamle değildir.

Değer bazlı fiyatlandırma: el yapımının kazandığı yer

El yapımı bir çanta alan müşteri sadece bir çanta almaz. Yıllarca dayanan bir sağlamlığı, kişiselleştirme imkânını (baş harf işlemesi ya da iplik rengi seçimi gibi) ve küçük bir atölyenin hikâyesini satın alır. Bunlar, insanlar görebildiği sürece makine yapımı rakiplerden daha yüksek fiyat istemenizi sağlar.

Ürününüzün değerini fiyata dönüştürmek için:

  • İşçiliği fotoğraf ve videoyla gösterin: işlenmiş kenarlar, dikiş tipi, astar malzemesi.
  • Sunduğunuz dikiş garantisi ya da tamir gibi hizmetleri açıkça belirtin.
  • İşin arkasındaki zamanın ve ustalığın hikâyesini abartmadan ve kanıtlayamayacağınız iddialarda bulunmadan anlatın.
  • Müşterinin neye para ödediğini bilmesi için eksiksiz ürün açıklamaları yazın. Ürün açıklaması nasıl kurgulanır yazısı burada yardımcı olur.

Psikolojik fiyatlandırma: hesabın yerine değil, yanında bir araç

Taban fiyatınızı belirledikten sonra bazı yaygın teknikler müşterinin onu nasıl algıladığını iyileştirebilir. Bunlar doğru bir hesabın yerini tutmaz ve aldatıcı şekilde kullanıldıklarında müşteri güvenini yok ederler.

  • Küsuratlı fiyat: 13.790 TL ilk bakışta 13.800 TL’den düşük görünebilir. Ama lüks ve el yapımı ürünlerde yuvarlak fiyat bazen daha fazla kalite ve dürüstlük hissi verir. İkisini de test edin ve tüm mağazanız için tutarlı tek bir stil seçin.
  • Kademeli ürünler: çapraz çantanın yanında daha sade bir model ve daha kaliteli deriden premium bir model sunarsanız, müşteri “alayım mı, almayayım mı” kararı yerine üç seçenek arasında seçim yapar ve ortadaki seçenek çoğu zaman en mantıklısı görünür.
  • Paketler: çanta ile uyumlu bir cüzdan ya da kartlık, iki ürünün toplamından biraz düşük bir fiyata. Bu paketlerin nasıl fiyatlandırılacağını paket satış ve ek ürün önerme rehberinde okuyabilirsiniz.

Psikolojik fiyatlandırma yalnızca müşteri fiyatı görebiliyorsa işe yarar. Fiyatı açıklamaya yazmak ile DM’de cevap vermek arasında hâlâ kararsızsanız fiyat açıklamada mı, “fiyat için DM” mi yazısını okuyun.

İndirim kârınızın ne kadarını götürür?

İndirim var olan en kolay satış aracıdır, ama kâr üzerindeki etkisi genellikle hafife alınır. Varsayımsal çapraz çanta rakamlarıyla:

SenaryoSatış fiyatı (TL)Çanta başına kâr (TL)Aynı toplam kâr için gereken satış
İndirimsiz13.8004.80010 çanta
%10 indirim12.4203.420yaklaşık 14 çanta
%20 indirim11.0402.040yaklaşık 24 çanta

Bu örnekte %20 indirim çanta başına kârı yarının altına düşürüyor ve aynı toplam kârı elde etmek için iki katından fazla çanta satmanız, iki kat dikiş ve paketleme süresi harcamanız gerekiyor. Efsane Cuma dahil her indirim kampanyasından önce aynı tabloyu kendi ürününüz için doldurun. Ücretsiz kargo da aslında bir indirimdir ve aynı mantık geçerlidir. Farklı modellerini ücretsiz kargo kârlı mı? yazısında görebilirsiniz.

Ürün varyantlarını ve kişiye özel siparişleri fiyatlandırmak

Beden ve renk maliyetinizi değiştirdiğinde

Bir çantanın iki boyu varsa, büyük olan daha fazla deri ve daha fazla dikiş süresi kullanır. İki boy için tek fiyat, ya küçüğün pahalı ya da büyüğün neredeyse kârsız olduğu anlamına gelir. Maliyeti farklı olan her varyant için ayrı bir maliyet tablosu doldurun. Ama maliyetinizi değiştirmeyen farklar için, örneğin aynı fiyata gelen deri renklerinde, müşterilerin kafası karışmasın diye fiyatı aynı tutun.

Siparişe özel üretim ve ön siparişler

Sipariş verildikten sonra üretilen ürünlerde, örneğin özel renkte ya da kişisel baş harf işlemeli bir çantada, iki şey önemlidir: yazışmalar için harcanan ek süre ve müşterinin vazgeçme riski. Bazı atölyeler bu siparişler için kısmi kapora alır ve taban fiyat şeffaf kalsın diye kişiselleştirme ücretini ayrı bir kalem olarak yazar.

Fiyatlarınızı ne zaman ve nasıl değiştirmelisiniz?

Bugün kârlı olan bir fiyat birkaç ay sonra zarar ettirebilir. Şu işaretler gözden geçirme zamanının geldiğini söyler:

  1. Deri, aksesuar ya da ambalaj maliyeti belirgin şekilde değişti.
  2. Yeni rakamlarla hesaplanan kâr marjınız belirlediğiniz alt sınırın altına düştü.
  3. Siparişler üretim kapasitenizi aşıyor ve bekleme listesi uzuyor. Bu, fiyatınızın düşük olduğunun bir işareti olabilir.
  4. Bir ürün az satıyor ve müşteri geri bildirimleri kaliteyle ya da fotoğraflarla değil, fiyatla ilgili.
  5. Ürünün değerini artıran garanti ya da daha şık ambalaj gibi yeni hizmetler eklediniz.

Fiyat değiştirirken şu ilkelere uyun:

  • Önceki tekliflere sadık kalın. Dün DM’den fiyat alıp bugün sipariş veren müşteri o fiyatı ödemeli.
  • Tüm kanalları aynı anda güncelleyin. Açıklamanızda, mağazanızda ve DM yanıtlarınızda farklı fiyatlar güvensizlik doğurur.
  • Zammı kısaca ve dürüstçe açıklayın. Sahte “son fırsat” mesajları olmadan.
  • Etkisini ölçün: değişiklikten önceki ve sonraki birkaç hafta için sipariş sayınızı, ortalama sepet tutarınızı ve en çok satan ürünlerinizi karşılaştırın. Haftalık takip edilmeye değer metrikler online satışta temel metrikler rehberinde anlatılıyor.

Mağazanızda onlarca ürün varsa, her fiyatı sitenizde ve DM yanıtlarınızda tek tek güncellemek hem zaman alır hem de hataya açıktır. Directchi’de ürünler ve fiyatlar Instagram akıllı DM ile online mağaza arasında ortaktır. Panelinizde güncellediğiniz bir fiyat hem botun DM’de gönderdiği ürün kartında hem de mağazanızda aynı görünür. Kaynağa göre filtrelenebilen sipariş listeniz de bir fiyat değişikliğinden sonra siparişlerin nasıl hareket ettiğini görmenize yardımcı olur.

Ürünü yayınlamadan önce fiyat kontrol listesi

Instagram’da ya da mağazanızda yeni bir ürün paylaşmadan önce bu listeden geçin:

  • Fire, ambalaj ve kusur payı dahil tüm değişken giderler birim maliyetinizde.
  • Üreticinin emeği belirli bir saat ücretiyle hesaplandı.
  • Sabit giderlerin payı gerçekçi aylık satış adedine bölündü.
  • Fiyat, maliyete yüzde eklenerek değil, marj formülüyle hesaplandı.
  • Rakiplere göre fiyat konumunuz bilinçli seçildi ve sebebi ürün açıklamanızda görünüyor.
  • Kargonun nasıl ele alındığı net: müşteriye ayrıca mı yansıtılıyor, fiyata mı dahil.
  • Maliyeti farklı varyantların kendi fiyatları var.
  • Altında indirim yapmayacağınız minimum marjı belirlediniz.

Sonraki adım: bu hafta bir tablo, bir ürün

Tüm fiyatları bir anda yeniden yazmanıza gerek yok. En çok satan ürününüz için maliyet tablosunu bu yazıdaki her kalemle doldurun ve gerçek kâr marjını ölçün. Sonuç beklediğinizden çok uzaksa, diğerlerini gözden geçirmek için o ürünü temel alın. Doğru hesap taban fiyatınızı belirler. Kitlenizi tanımak ve ürününüzün değerini doğru göstermek ise son fiyatınızın bu tabanın ne kadar üstüne çıkabileceğine karar verir.

Sık sorulan sorular

Basit bir ürün fiyatlandırma formülü nedir?

Önce her birimin tüm giderler dahil toplam maliyetini hesaplayın, sonra bunu (1 eksi hedef kâr marjınız) ile bölün. Örneğin birim maliyetiniz 3.000 TL ve hedef marjınız %30 ise satış fiyatınız yaklaşık 4.290 TL olur.

Kâr marjı ile kâr oranı (markup) arasındaki fark nedir?

Kâr oranı maliyetinizin üzerine eklediğiniz yüzdedir. Kâr marjı ise satış fiyatının kâr olan payıdır. Maliyetinize %30 eklemek size %30'un altında bir marj verir. İkisini karıştırmak, kârın beklenenden düşük çıkmasının yaygın bir sebebidir.

El yapımı ürünleri fiyatlandırırken kendi emeğimi hesaba katmalı mıyım?

Evet. Her şeyi kendiniz yapsanız bile üretim sürenizi belirli bir saat ücretiyle maliyete ekleyin. Aksi hâlde gördüğünüz kâr aslında ödenmemiş maaşınızdır ve yardımcı aldığınızda ya da üretimi büyüttüğünüzde işletme zarar edebilir.

Rakiplerimle aynı seviyede mi fiyat vermeliyim?

Rakip fiyatları bir referans noktasıdır, hesabınızın temeli değil. Önce maliyetlerinizden taban fiyatınızı bulun, sonra rakiplerin hangi kalite ve hizmet için ne istediğine bakın ve net bir sebeple onların üstünde, aynı seviyede ya da altında konumlanın.

Ürün fiyatlarımı ne sıklıkla gözden geçirmeliyim?

Malzeme, ambalaj ya da kargo maliyeti belirgin şekilde değiştiğinde ve ayrıca düzenli bir takvimle, örneğin ayda bir. Siparişi devam eden bir müşteriye daha önce söylediğiniz fiyatlarda eski fiyata sadık kalın.

İlgili yazılar

Hiçbir satın alma mesajı yanıtsız kalmasın

Ürünlerinizi bir kez ekleyin, Instagram DM’deki ve online mağazanızdaki satışları tek panelden yönetin.

Ücretsiz Başlayın 3 gün ücretsiz. Kredi kartı gerekmez. Directchi akıllı DM’yi keşfedin